Auteur: Sholeh Rezazadeh
Uitgeverij: Ambo/Anthos 2023
In haar woonplaats in Iran leert Sholeh Rezazadeh een Nederlandse man kennen. Voor hem komt zij in 2015 naar ons land. In Iran studeerde Sholeh geneeskunde, vooral op aandringen van haar vader. Maar hier in Nederland heeft ze haar al lang gekoesterde wens om schrijfster te zijn, opgepakt. Heel gemotiveerd leerde zij in korte tijd onze taal.
‘Vanuit mijn diepste gevoel schrijven is voor mij gemakkelijker in het Nederlands,’ zei ze eens in een interview. ‘Daarmee kan ik wat afstand houden van een onderwerp dat mij zo aan het hart gaat. Schrijven in mijn eigen taal zou veel moeilijker voor me zijn.’
In haar debuutroman De hemel is altijd paars, kun je lezen over haar inburgering, die niet gemakkelijk verloopt. Sholeh ontmoet in haar omgeving vaak onbegrip en afstandelijkheid, terwijl zij zo haar best doet om erbij te horen.
In haar nieuwste boek Ik ken een berg die op mij wacht, brengt zij haar twee werelden bijeen. Haar Iraanse achtergrond en onze manier van leven in de Nederlandse maatschappij. Haar stijl is in dit boek nog poëtischer. Gewone zinnen worden aangevuld met liedteksten en verzen. Ook haar taalgebruik is meer beeldend en ruimer. Sholeh zal je in plaats van gewoon ‘goedemorgen’ een ‘stille goedemorgen’ of een ‘verrassende goedemorgen’ wensen. Voor haar mag de taal bloemiger en wijder zijn. Zij vindt onze taal nogal kortaf en hard klinken.
Vanaf de eerste zin word ik verrast. “De klinkende bellen van de geiten en schapen, en mijn brullende water vormen hetachtergrondgeluid bij dit verhaal”. Hier is de rivier Aras aan het woord. Aras is de hoofdpersoon in dit verhaal. Hij observeert de bewoners van de nomadenstam in het gebied waar zijn water doorheen stroomt. Via Aras leer ik de mensen kennen die hier wonen. Maar ook hun dieren en de natuur krijgen een stem. Aras weet dat zij allemaal afhankelijk zijn van zijn water, om te drinken en om hun land mee te besproeien. De rivier is ook de weg die gevolgd kan worden op reis naar een andere streek en zo voor verbinding zorgt.
Aras is soms meegaand maar ook egoïstisch. Hij geeft en neemt zoals het hem goeddunkt. Zo probeert hij het jonge meisje Saray zo lang mogelijk bij zich te houden, als zij haar waterkruik komt vullen aan zijn oevers. Aras is ‘verliefd’.
De moeder van Saray is bij haar geboorte overleden. Het meisje groeide op met de andere kinderen van de stam. Zoals met Aydin de jonge herder die er iedere dag op uit trekt met zijn kudde schapen. Van haar vader leert ze mannendingen zoals jagen en hout hakken. De vrouwen leren haar kleden maken om de tenten mee te verfraaien en ze leert het heerlijkste eten koken. De leden van de stam zorgen ervoor dat zij zich veilig thuis voelt. Saray is bescheiden, zachtaardig en heel geliefd bij alle mensen en dieren met wie zij hier vredig samenleeft.
Ik maak kennis met Ashik de muzikant. Andere bijzondere personages zijn de weefster Ipek en de jongen Doemar met de dromerige ogen die altijd bij haar in de buurt is.
Soms wordt de rust in de nomadenstam verstoord door reizigers. De marskramer die regelmatig langs komt en plastic speelgoed en prullaria wil ruilen voor prachtig gemaakte kleden en gebruiksvoorwerpen. Op een dag brengt hij de Nederlandse vrouw Alma mee, die op zoek is naar de geboortegrond van haar oma. Met haar bezoek ontstaat er in dit boek een verbinding tussen de twee landen. Maar hoe welkom bezoekers ook zijn, het blijven buitenstaanders in de gesloten gemeenschap.
De schrijfster Sholeh Razazadeh heeft vanaf haar eerste boek indruk op mij gemaakt met haar bijzondere schrijfstijl. Zo is ook haar dichtbundel Neem ruim zei de zee, een aanrader. Dat haar werk bekroond is met meerdere prijzen, verbaast mij dan ook niet.
Nelleke
